مدیر شرکت ملی پخش فرآورده‌های نفتی منطقه اصفهان در بازدید از ایستگاه سی‌ان‌جی مادر شهر نایین گفت: با بهره‌گیری از این ایستگاه، امکان گازرسانی به حدود هشت هزار خانوار شهرهای فاقد گازکشی این ناحیه فراهم شده است.

به گزارش روابط عمومی شرکت ملی پخش فرآورده‌های نفتی منطقه اصفهان، عبدالله گیتی‌منش طی بازدید از این ایستگاه، افزود: با توجه به لزوم افزایش استفاده از گاز طبیعی و در راستای حمایت از طرح انتقال گاز با استفاده از صنعت سی‌ان‌جی، عملیات گازرسانی به روش مادر و دختر به شهرهای انارک، چوپانان، جندق، چاه ملک، فرخی و خور انجام شده که در این راستا با احداث این ایستگاه با پنج تجهیز، امکان گازرسانی توسط خودروهای حمل گاز به این تعداد خانوار شهرهای فوق فراهم شده است.

گیتی‌منش در تشریح طرح مذکور گفت: در این طرح گازرسانی به روستاها از خطوط انتقال استفاده نمی‌شود بلکه با احداث جایگاه‌های موسوم به جایگاه‌های مادر و دختر، گاز سی‌ان‌جی به وسیله خودروهای حمل گاز به ایستگاه‌های روستایی منتقل و در شبکه توزیع تخلیه می‌شود.

وی اظهار کرد: با اجرای طرح مذکور و با توجه به مصرف متوسط ماهیانه مناطق فوق (به ویژه در فصول سرد سال)، امکان صرفه‌جویی در مصرف 2.7 میلیون لیتری گاز مایع و نفت سفید در سوخت مصارف خانگی و ایجاد شرایط مناسب جهت آسایش شهروندان محترم مناطق یاد شده مهیا شده است.

(شنبه ۱۴ آبان ۱۴۰۱) ۰۹:۰۳

 1 

تاثیر عوامل سیاسی و اجتماعی بر تغییر و تحولات زبانی

یک استاد تاریخ و اصفهان شناس گفت: نکته جالب در بین گویش‌های استان اصفهان این است که همچنان نوعی یک نظام اجرایی و سیلاب آوایی در آن‌ها وجود دارد، سیلاب آوایی را در دوره فارسی باستان و ایران باستان داشته‌ایم.

به گزارش خبرنگار ایمنا، منصور قاسمی امروز _چهارشنبه چهارم آبان‌ماه_ در نشستی با عنوان گویش‌ها و لهجه‌های اصفهان در مرکز اصفهان‌شناسی و خانه ملل، اظهار کرد: وقتی از گویش فارسی میانه سخن می‌گوئیم بخش‌هایی از استان‌های اصفهان، یزد و دیگر مناطق مرکزی ایران را شامل می‌شود.

وی خاطر نشان کرد: گویش‌های فارسی میانه اگر بر اساس موقعیت جغرافیایی به شش گروه اصلی تقسیم بندی می‌شود که پنج گروه اصلی از این میان، در نواحی در داخل استان اصفهان رایج بوده است.

استاد تاریخ و اصفهان‌شناس اضافه کرد: گویش به معنای بخش‌هایی از زبان مادری است که هر کدام دارای دستور زبان و دستور واژگانی مشخص است که می‌تواند به عنوان زبان رسمی تعیین شود، اما لهجه‌ها به نوع آوایی که سخنوران می‌پردازند گفته می‌شود.

وی ادامه داد: یک فرد اصفهانی، یزدی یا شیرازی به راحتی می‌توانند با یکدیگر ارتباط برقرار کنند، اما اگر یک فرد وانشانی، خوانساری یا انارکی بخواهند با زبان خود حرف بزنند، به سختی می‌توانند با یکدیگر ارتباط بگیرند و متوجه حرف همدیگر شوند چون در گویش خوانساری یا وانشانی یک نوع نظام واژگانی خاص به خودش وجود دارد؛ از همین رو گویش‌ها دارای یک دستگاه آوایی، نظام دستوری و یک دانش‌نامه لغوی غنی است.

قاسمی اظهار کرد: نکته جالب در بین گویش‌های استان اصفهان این است که همچنان نوعی یک نظام اجرایی و سیلاب آوایی در آن‌ها وجود دارد؛ سیلاب آوایی را در دوره فارسی باستان و ایران باستان داشته‌ایم.

وی تصریح کرد: کشورهایی که هنوز نظام آوایی آن‌ها به شکل هجایی است به‌عنوان زبان باستانی زنده تعریف می‌شوند. چین و ژاپن از جمله این زبان‌ها به‌شمار می‌روند چراکه هر جمله این زبان‌ها همخوان و همراه با یک واک (واژه) است؛ به اصطلاح نظام نوشتاری آنها «سی می سی می سی می» است که «سی» همخوان و «می» واکه است.

استاد دانشگاه و اصفهان‌شناس در ادامه با اشاره به اینکه در صرف افعال گویش‌ها نوعی نظام مشخص دیده می‌شود، افزود: به‌عنوان نمونه گویش خوانساری با ورزنه‌ای قرابت‌های دستوری نزدیکی دارند یا از سوی دیگر گویش انارکی با گویش زرتشتیان کرمان و یزد نزدیک‌تر است.

وی ادامه داد: راژی با گویش وزوانی و میمه‌ای با هم قرابت دارند و گویش راژی با گویش‌های منطقه کرمان نزدیک است. این گویش در ابوزیدآباد گویشی است که به گویش دوره مادها نزدیک است؛ وقتی به واژگان این گویش می‌پزدازیم متوجه می‌شویم واژگانی که درباره حیوانات و طبیعت بوده، خیلی به زبان‌های باستانی و دوره زبانی آریایی و مادها نزدیک بوده‌اند.

واژه پردازی به خط اوستایی

قاسمی خاطر نشان کرد: کلمه مرغ در زبان اوستایی و هزاره اول قبل از میلاد «مورو» بوده یا واژه «عنکبوت» فارسی نیست و از دوران اسلامی وارد زبان فارسی شده و به‌جای آن واژه‌هایی مانند تارتن و تارتونن در گویش نائینی، تاربافو در گویش کرمانی کاربرد دارد. در برخی گویش‌های نواحی غرب کشور حرف «ت» به «ک» بدل می‌شود و عنکبوت به نام کارتن یا کارتنک می‌نامند یا در اصفهان تارتنک خطاب می‌کنند. همچنین در خوانسار یا نطنز واژه تارتن یا کارتن را به‌کار می‌برند که هنوز این واژه در گویش‌ها متداول است.

وی تاکید کرد: این واژگان در شهرستان‌‎ها و مناطق کوچک‌تر که از تغییرات سیاسی و اجتماعی به دور بوده‌اند ماندگارتر بوده و حفظ شده‌اند. درواقع اگر در گویش‌ها تغییراتی به وجود آمده، عوامل سیاسی در آن تأثیر زیادی داشته است که یک مثال خوب برای این مورد خاص کشورهای لاتین هستند.

این استاد دانشگاه ادامه داد: زبان‌های فرانسه و اسپانیایی به هم نزدیک هستند و تا حدود ۵۰ درصد می‌توانند ارتباط برقرار کنند اما بین ایتالیا و فرانسه به دلیل مشکلات سیاسی که این دوکشور با هم داشته‌اند باعث شده درک مطلب از یکدیگر نداشته باشند و به سختی ارتباط بگیرند بنابراین عوامل سیاسی و اجتماعی گاهی باعث ماندگاری زبانی شده و گاهی عامل دور شدن و فاصله زبانی بوده است.

به گفته وی، در فارسی یک فرد تاجیک به زبان فارسی حرف می‌زند اما به خط روسی می‌نویسد، همین باعث ایجاد نظام‌های آوایی جدید می‌شود که می‌تواند در تغییرات واژه در زبان‌های مختلف دخیل و مؤثر باشد.

قاسمی با بیان مثال دیگری اظهار کرد: واژه «گربه» برگرفته از فارسی میانه و فارسی پهلوی ساسانی در نظام واژگانی ایران است. قبل از دوره اشکانیان و فارسی پارتی از واژه «ملو» استفاده می‌شده و منطقه‌ای نیز به‌نام چادرملو وجود دارد که به معنای زادگاه و جایگاه گربه است.

تورگ یا شغال

وی با بیان مثال دیگری شغال را واژه‌ای جدید از دوره فارسی میانه خواند و افزود: شغال از حدوده سده سوم میلادی در عصر ساسانیان در زبان ما مرسوم شده و قبل از آن از واژه «تورگ» به معنای حیوان باهوش استفاده می‌شده است. واژه توله هم از همین کلمه گرفته شده که در فارسی امروز هم کاربرد دارد. واژه شغال به فارسی پهلوی شاغال بوده که همچنان در اصفهان کاربرد دارد.

این استاد تاریخ و اصفهان شناس در ادامه با بیان اینکه «مون» را در اصفهان به‌عنوان اسم صفت به‌کار می‌بریم ادامه داد: «چای‌مون» یعنی همان سرما خوردن و سرماخوردگی که در اصفهان دهه چهل و ۵۰ مرسوم بوده و امروزه هم گاهی قدیمی‌ها به‌کار می‌برند.

وی افزود: «گفتن» واژه‌ای جدید و از دوره فارسی میانه است که در اوستایی «وئوک» بوده است. واچ و سپس واج و واکه (واژه) نیز از همان کلمه گرفته شده است. همچنین نوعی مصدر با عنوان واژمان در انارک و نائین کاربرد دارد و به نوعی نظام گفتاری واژمانی است.

قاسمی با تاکید بر اینکه هویت ملی ما زمانی آشکار می‌شود که یک گنجینه خوب زبانی داشته باشیم، تصریح کرد: گاهی وام‌واژه‌ای را جایگزین وام‌واژه‌ای دیگر می‌کنیم که این کار اشتباه است. یارانه، رایانه یا فرودگاه خیلی خوب پذیرفته شدند چون براساس نظام دستور زبانی که وجود داشت ساخته شدند، اما برخی کلماتی که امروزه ساخته می‌شود کار اصولی روی آن انجام نشده است.

وی اظهار کرد: در اصفهان سده سوم و چهارم خطی بنام خط اصفهانی وجود داشته است و حتی به زبان اصفهانی در آن دوره اشاره شده است. خط اصفهانی از خطوط دوره فارسی میانه است که در این منطقه متداول بوده است.

این استاد دانشگاه تاکید کرد: فرودسی در شاهنامه دارد که بخشی از کتابش را از نامه باستان گرفته است. نامه باستان به خط فارسی میانه بوده بنابراین در عصر فردوسی این خط وجود داشته و در برج‌های تاریخی منطقه مازندران هم کتیبه‌های این برج‌ها در دوره آل بویه به خط فارسی میانه است.

وی تصریح کرد: در گویش اصفهانی تمایل داریم فتحه و ضمه را به کسره تبدیل کنیم یا برعکس برای خوش خوانگی کسره را به فتحه بدل کنیم. حالت دوم نظام دستوری ندارد اما در حالت اول قرار دادن واژه در یک نظام دستوری سابق بوده است.

(کد خبر 614953 - ۴ آبان ۱۴۰۱ - ۲۰:۵۰)

انارک نیوز - یکم آبان ماه 1401 (یکشنبه): روز آمار و برنامه ریزی - شهادت آیت ا... حاج سید مصطفی خمینی (1356)
2 آبان: انعقاد عهدنامه گلستان میان ایران دوره قاجاریه و روسیه تزاری (1192) - تأسیس سازمان ملل متحد (1324) - روز جهاني  توسعه اطلاعات (24 اكتبر) - شروع هفته خلع سلاح (24 تا 30 اكتبر) 
3 آبان: انتصاب رضاخان به نخست وزيري (1302) - روز جهانی هنرمند (۲۵ اکتبر)
4 آبان: اعتراض و افشاگری حضرت امام خمینی (ره) علیه پذیرش کاپیتولاسیون (1342)
5 آبان: مخالفت دولت (به نخست وزيري ژنرال رضاخان پهلوي) با بازگشت احمد شاه قاجار از اروپا به وطن (1304) - روز جهانی میراث سمعی و بصری (27 اکتبر)
6 آبان: واكنش امام خميني(ره) نسبت به طرح «فهد» (1360)
7 آبان: روز کورش بزرگ
8 آبان: ولادت حضرت عبدالعظیم حسنی (4 ربیع الثانی 173 ه.ق برابر با ۱۳ شهریور  ۱۶۸ خورشیدی) - شهادت محمدحسین فهمیده (بسیجی 13 ساله در سال 1359)، روز نوجوان و بسیج دانش آموزی - روز پدافند غیر عامل
9 آبان: تصویب قطعنامه ۵۴۰ شورای امنیت (جنگ شهرها در سال 1362)
10 آبان: شهادت آیت ا... قاضی طباطبایی اولین شهید محراب به دست مجاهدین خلق (1358) - آبان روز، جشن آبانگان
11 آبان: شهادت طيب و اسماعيل رضايي (1342)
12 آبان: ولادت حضرت امام حسن عسکری (ع) (8 ربیع الثانی 232 ه.ق برابر با ۱۵ آذر ۲۲۵ خورشیدی) - اسارت «محمدجواد تندگویان» (1370)
13 آبان: تسخیر لانه جاسوسی آمریکا به دست دانشجویان پیرو خط امام (1358)، روز ملی مبارزه با استکبار جهانی- روز دانش آموز - تبعید امام خمینی (ره) از ایران به ترکیه (1342)
14 آبان: وفات حضرت معصومه (س) (10 ربیع الثانی 201 ه.ق برابر با ۱۸ آبان ۱۹۵) - روز فرهنگ عمومی
15 آبان: جشن میانه پاییز - روز جهانی پيشگيري از سوء استفاده از محيط زيست در جنگ و مناقشات مسلحانه (6 نوامبر)
16 آبان: اعلام ايران به عنوان تنها ابر قدرت جهان توسط شاپور يكم ساسانی (260 م)
17 آبان: اشغال قزوين توسط سپاهيان روس (1294)
18 آبان: روز کیفیت - سالگرد فروپاشی دیوار برلین (1368)
19 آبان: اعدام حسین فاطمی وزیر امور خارجه ایران از ۱۳۳۱ تا ۱۳۳۲ (سال 1333) - آتش بس جنگ جهانی اول با شکست آلمان (آتش‌بس ۱۱ نوامبر ۱۹۱۸ یا آتش‌بس کومپین با پانزده میلیون تن کشته پس از چهار سال در سال 1297) - روز جهانی علم در خدمت صلح و توسعه (10 نوامبر)
20 آبان: اعلام کردن بحرین به عنوان استان ۱۴ ایران توسط هئیت وزیران (۱۳۳۶)
21 آبان: انتخاب اصفهان به عنوان پایتخت ایران توسط شاه عباس یکم صفوی (977) - روز جهانی الکترونیک هواپیمایی (12 نوامبر)
22 آبان: اعلام مغایرت مشروطیت با مشروعیت توسط شیخ فضل الله نوری (1287)
23 آبان: منصرف کردن احمدشاه از انتقال پایتخت به اصفهان (1294) - روز جهاني ديابت (14 نوامبر)
24 آبان: روز کتاب، کتابخوانی و کتابدار - روز بزرگداشت علامه سید محمد حسین طباطبایی (1360)
25 آبان: تأسیس یونسکو (۱۳۲۴) - روز جهانی بردباری (16 نوامبر)
26 آبان: سالگرد آزادسازی سوسنگرد (1359) - روز جهانی بیماری های مزمن انسداد ریوی (17 نوامبر) - روز جهانی فلسفه (17 نوامبر)
27 آبان: مصاحبه خليل طهماسبي با مطبوعات پس از تصويب قانون معاف شدنش از مجازات (1331) - روز جهانی فلسفه (18 نوامبر)
28 آبان: در پي رفع ممانعت شوروي، اعزام واحدها از تهران براي حل مسئله آذربايجان (1325) - روز جهانی مرد (19 نوامبر)
29 آبان: آغاز ساخت ایستگاه فضایی بین‌المللی در مدار زمین (1377) - روز جهانی کودک (20 نوامبر)
30 آبان: روز بزرگداشت ابونصر فارابی - نمایش دختر لر نخستین فیلم ناطق ایرانی (1312) - روز جهاني تلویزيون (21 نوامبر)
 

انارک نیوز - یکم مهرماه 1401 (آدینه): آغاز حمله مغول به ایران در پاییز 598 خورشیدی - جشن میترا
2 مهر: اعتصاب در پالايشگاه نفت آبادان (1357)
3 مهر (تعطیل): رحلت حضرت رسول اکرم (ص) (28 صفر 11 ه.ق برابر با 7 خرداد 11 خورشیدی) - شهادت حضرت امام حسن مجتبی (ع) (28 صفر 50 ه.ق برابر با 10 فروردین 49 خورشیدی) - تأسیس سازمان کنفرانس اسلامی (1348)
4 مهر: جلسه سازمان كنفرانس اسلامي در مورد جنگ (1359)
5 مهر (تعطیل): شهادت حضرت امام رضا (ع) (30 صفر 203 ه.ق برابر با 18 شهریور 197 خورشیدی) - شکست حصر آبادان در عملیات ثامن الائمه (ع) (1360) - روز جهانی جهانگردی (27 سپتامبر)
6 مهر: هجرت حضرت رسول اکرم (ص) از مکه به مدینه (1 ربیع الاول 1 ه.ق برابر با 24 شهریور 1 خورشیدی = ۶۲۲ میلادی) - قطعنامه شورای امنيت در باره جنگ (1359) - روز جهانی قلب (28 سپتامبر)
7 مهر: روز آتش نشانی و ایمنی - روز بزرگداشت فرماندهان شهید دفاع مقدس (شهادت سرداران اسلام: فلاحی، فکوری، نامجو، کلاهدوز و جهان آرا (1360)) - روز بزرگداشت شمس
8 مهر: روز بزرگداشت مولوی - روز جهانی ناشنوایان (30 سپتامبر) - روز جهانی دریانوردی (30 سپتامبر) - روز جهانی ترحمه و مترجم (30 سپتامبر)
9 مهر: روز همبستگی و همدردی با کودکان و نوجوانان فلسطینی - روز جهانی سالمندان (1 اکتبر)
10 مهر: روز جهانی عدم خشونت (2 اکتبر) 
11 مهر: شروع به کار تلویزیون در ایران (۱۳۳۷)
12 مهر: هجرت حضرت امام (ره) از عراق به كويت (1357) - پرتاب نخستین ماهواره جهان به نام اسپوتنیک ۱ به فضا (۱۳۳۶)
13 مهر (تعطیل): شهادت حضرت امام حسن عسکری (ع) و آغاز امامت حضرت‌ مهدی (عج) (8 ربیع الاول 260 ه.ق برابر با 16 دی 252 خورشیدی) -هجرت حضرت امام خمینی (ره) از عراق به پاریس (1357) - روز نیروی انتظامی - جشن تیرروزی (تیرروز) - روز جهانی آموزگار (5 اکتبر)
14 مهر: روز دامپزشکی
15 مهر: روز روستا و عشایر
16 مهر: جشن مهرگان (روز مهر) - روز جهانی کودک (8 اکتبر)
17 مهر: ولادت حضرت رسول اکرم (ص) به روایت اهل سنت (12 ربیع الاول 53 سال قبل از هجرت) و آغاز هفته وحدت - روز جهانی پست (9 اکتبر)
18 مهر: رسیدن رضاخان به تبعیدگاهش در موریس (1320) - روز جهانی سلامت روان (10 اکتبر) - روز جهانی مبارزه با مجازات اعدام (10 اکتبر)
19 مهر: اعتصاب مطبوعات كشور برای لغو سانسور (1357) - روز جهانی دختر (11 اکتبر)
20 مهر: روز بزرگداشت حافظ - روز ملی کاهش اثرات بلایای طبیعی - روز اسکان معلولان و سالمندان (=12 اکتبر)
21 مهر: جشن رام روزی، روز پیروزی کاوه و فریدون بر ضحاک
22 مهر (تعطیل): ولادت حضرت رسول اکرم (ص) (17 ربیع الاول 53 سال قبل از هجرت) و روز اخلاق و مهرورزی - ولادت حضرت امام جعفر صادق (ع) موسس مذهب جعفری (17 ربیع الاول 83 ه.ق برابر با 3 اردیبهشت 81 خورشیدی) - تصرف جزایر خلیج فارس توسط پرتغال (894) - روز جهانی استاندارد (14 اکتبر)
23 مهر شهادت پنجمین شهید محراب آیت ا... اشرفی اصفهانی به دست مجاهدین خلق (1361) - روز جهانی نابینایان (عصای سفید) (15 اکتبر)
24 مهر:  روز ملی پارالمپیک - روز پیوند اولیا و مربیان (1357) - روز جهانی غذا (16 اکتبر)
25 مهر: آغاز اعتصاب غذای یک هفته‌ای زندانیان سیاسی در تبریز (۱۳۵۷) - روز بین المللی ریشه کنی فقر (17 اکتبر)
26 مهر: روز تربیت بدنی و ورزش
27 مهر: آغاز صدارت میرزا تقی خان فراهانی (ملقب به اتابک اعظم و امیرکبیر ۱۲۲۷)
28 مهر: زادروز ستار خان، سیاستمدار مشروطه خواه ایرانی (۱۲۴۵) - روز جهانی پوکی استخوان (20 اکتبر)
29 مهر: روز صادرات - تصویب لایحه از کجا آورده‌ای در مجلس شورای ملی (۱۳۳۷)
30 مهر: قطع روابط سیاسی ایران و انگلستان توسط دکتر سیدحسین فاطمی (۱۳۳۱) - گاهنبار (جشن چهارم از جشن‌های شش‌گانه سال نزد ایرانیان باستان) آغاز سرما

مقالات دیگر...