یک زبان شناس: اگر فرهنگ گویش های ایران تدوین شود، میلیون ها واژه اصیل به زبان فارسی اضافه می شود

شفقنا، زهرا اسدیان- زبان بخشی از تمدن است و هر زبان به تنهایی دارای زیر مجموعه ای است که مهمترین بخش آن گویش است. نفوذ واژه های بیگانه در گویش ها بسیار ناچیز است و از این رو یک گویش تمدن مردم منطقه را دربردارد. به علاوه مطالعه تطبیقی زبان های باستانی و گویش های بومی نشان می دهد که زمینه بسیار غنی برای فارسی نویسی و دستیابی به دامنه کلمات اصیل در گویش های محلی ایران وجود دارد؛ به طوریکه فرهنگستان زبان و ادب فارسی به راحتی می تواند از گویش های باستانی ایران برای ساخت واژه های جدید کمک بگیرد و اگر فرهنگ گویش های ایران تدوین شود، میلیون ها واژه به واژگان اصیل زبان فارسی اضافه خواهد شد.

باوجود این اهمیت فرهنگی، تاکنون درحدود ۵۰ هزار گویش در گستره زبان فارسی نابود شده و اگر همین روند ادامه یابد گویش های بسیار زیادی از بین خواهد رفت .بهترین راه برای مقابله با نابودی گویش ها، شناسنامه دار کردن گویش ها و ثبت آنها به عنوان یک فرهنگ ملی است. بنابراین لازم است گویش های محلی ایران توسط سازمان میراث فرهنگی طبقه بندی شود و به گویش ها شناسنامه داده بشود. ضمن آنکه گویش هایی با پیشینه بیش از ۲۵۰۰ سال در ایران وجود دارد که لازم است به ثبت ملی و حتی ثبت جهانی یونسکو رسانده شود.

دکتر منصور قاسمی، زبان شناس، پژوهشگر و استاد فرهنگ و زبان های باستانی در گفتگو با خبرنگار شفقنا گفت: زبان بخشی از تمدن است و هر زبان به تنهایی دارای زیر مجموعه ای است که مهمترین بخش آن گویش است. یک گویش در دایره زبان، کمتر از یک زبان نیست؛ مثل زبان فارسی که می توانیم در آن ده ها هزار گویش را مطالعه کنیم. نفوذ واژه های بیگانه در گویش ها بسیار ناچیز است. از این لحاظ گویش در یک زبان در درون خود تمدن مردم منطقه یا به اصطلاح زبان شناسی، فرهنگ و تمدن گویشوران را نشان می دهد که این فرهنگ و تمدن گویشوران می تواند همزمان با بررسی های تاریخی و باستان شناسی کمک شایانی برای شناخت بهتر فرهنگ منطقه باشد.

وی افزود: مطالعه تطبیقی زبان های باستانی و گویش های بومی نه تنها نشان دهنده خویشاوندی بسیار مهم گویش های بومی است، بلکه بسیار در زمینه فارسی نویسی و دستیابی به دامنه کلمات اصیل حائر اهمیت است، به طوریکه فرهنگستان زبان و ادب فارسی به راحتی می تواند از گویش های باستانی ایران برای ساخت واژه های جدید کمک بگیرد؛ نکته ای که تاکنون به صورت علمی به آن نگاه نشده است. فرهنگستان ادب و زبان فارسی برخلاف نامی که با خود حمل می کند، چندان دغدغه زبان فارسی را ندارد. به طوریکه در ساخت واژه های جدید، کاملا مشهود است که بسیاری از واژه های برابری که ساخته می شود اصالتا ریشه ای بر اساس زبان عربی دارند و دلیلی که مسئولان فرهنگستان می آوردند، این است که زبان عربی بخشی از زبان فارسی شده و ما نمی توانیم این بخش را جدا کنیم. با وجود چنین رویکردی، نمی توانیم انتظار داشته باشیم که نابودی گویش های محلی، دغدغه ای برای فرهنگستان زبان و ادب فارسی باشد.

سازمان میراث فرهنگی گویش ها را طبقه بندی و شناسنامه دار بکند

قاسمی ابراز امیدواری کرد: ای کاش زمانی برسد که سازمان میراث فرهنگی، گویش های منطقه شرق اصفهان، شمال اصفهان و همچنین گویش های منطقه سمنان و گویش زرتشتیان یزد و کرمان را به ثبت ملی و حتی ثبت جهانی یونسکو برساند. به طور مثال گویش شهرستان نائین از جمله گویش هایی است که از لحاظ قدمت تاریخی بسیار نزدیک به قدمت آیین زرتشت در ایران است و از جمله گویش هایی محسوب می شود که می تواند سابقه بیش از ۲۵۰۰ ساله داشته باشد. گویش های استان سمنان هم از جمله گویش های بسیار قدیمی ایران است. مهمترین قدم برای حفظ گویش های ایرانی، این است که سازمان میراث فرهنگی دست به کار شود و گویش ها را طبقه بندی و شناسنامه دار بکند. 
(۳۰ فروردین ۱۴۰۱ | ساعت : ۰۹:۴۵ | کد خبر : ۱۳۵۴۹۷۵)

انارک نیوز – "ای مدیر، من آنچه شرط پیام رسانی است با تو می گویم، تو خواه از سخنم پند گیر و خواه رنجش". 

چکیده رخدادها و گزیده دیدگاه ها و راهکارها از دوازدهم تا نوزدهم فروردین ماه 1401 در زیر آمده است. 

1- انارک نیوز: جلسه برگزاری کلاس های آموزشی در محل بهزیستی انارک برگزار شد. 
- ناشناس: تا جایی که اطلاع دارم بهزیستی انارک غیر فعاله که بخواد مسئول هم داشته باشه!
- خانم فرازی: در دو سال کرونا یی که اداری کارشده است!
2- روابط عمومی شهرداری: کاشت نهال نخل در بوستان مسکن مهر و دیدار شهردار به همراه زاهد عضو شورای اسلامی با مهندس رضایی مدیر اکتشافات معدنی مجتمع فولاد مبارکه اصفهان که قول همکاری از سوی آن مدیریت داده شد. همچنین مهندس خیابانی شهردار انارک به همراه اعضای شورای اسلامی شهر در مجمع خیریه مذهبی فرهنگی نایینی ها با سرکار خانم دکتر الهام آزاد نماینده محترم شهرستان‌های نایین و خوروبیابانک و فرماندار محترم نایین، تعدادی از مسئولین استان و اعضای حفاظت محیط زیست و حیاط وحش انارک دیدار کردند و در مورد مسائل و مشکلات آبرسانی به کوی ناروسینه، هواشناسی و تصفیه‌خانه پساب انارک تبادل نظر شد که نماینده و فرماندار قول مساعدت دادند.
- انارک نیوز: همشهریانی که متقاضی گواهینامه پایه ۲ و موتور سیکلت بودند جهت معاینات پزشکی به شهرداری انارک مراجعه نمایند.
3- انارک نیوز: نشست بصیرتی ویژه دانش آموزان در مدارس انارک در ایام ماه مبارک رمضان توسط حاج آقا منصوری امام جماعت مسجد چهارده معصوم انارک و جلسه جزء خوانی و صحیح خوانی قرآن کریم ویژه نوجوانان در مسجد 14 معصوم ع توسط سرکارخانم و حاج آقا منصوری برگزار می گردد. همچنین حفظ وهمخوانی سوره ها توسط قرآن آموزان در مسجد جامع انارک همه روزه در ماه مبارک رمضان به مربیگری سرکار خانم اسمعیل زاده مسئول کانون فرهنگی هنری ولایت مسجد جامع انارک و دارالقران ولیعصر شهر انارک برگزار می شود. مراسم دعای توسل به همراه شب شام غریبان وفات حضرت خدیجه کبری (س) در حسینیه شهدای انارک برگزار و نذر سفره حضرت رقیه (س) در مسجد چهارده معصوم را داشتیم. 
4- انارک نیوز: یادی هم از کسانی کنیم که دیگر در میان ما نیستند،  حاجیه خانم فاطمه مشیرمقدم از چوپانان. همگی درگذشتگان یادشان به خیر و  خدا بیامرزدشان.

اتوبوس آمبولانس اورژانس پیش‌بیمارستانی استان اصفهان، ۸ مصدوم یک تصادف را به بیمارستان انتقال داد.

به گزارش خبرگزاری صداوسیمای مرکز اصفهان؛ بر اساس اعلام روابط عمومی اورژانس پیش‌بیمارستانی و مدیریت حوادث استان اصفهان، بعدازظهر دیروز، پس از دریافت گزارشِ تصادفِ رخ به رخِ  دو سواری ۲۰۶ و ال ۹۰ در کیلومتر ۳ جاده چوپانان_ نایین، دو آمبولانس اورژانس پیش‌بیمارستانی و یک دستگاه اتوبوس آمبولانس اورژانس استان اصفهان به محل حادثه اعزام و پس از عملیات رهاسازی، ۸ مصدوم این حادثه (شامل۴ زن، ۳ مرد و ۱ پسربچه) به بیمارستان حشمتیه نایین منتقل شدند.

اورژانس استان اصفهان از مردم خواسته است با توجه به رسیدن روز های پایانی تعطیلات نوروز و افزایش تردد های جاده ای، با رعایت نکات ایمنی در رانندگی از بروز چنین حوادثی پیشگیری کنند و در صورت وقوع حادثه، با تماس با ۱۱۵، به سوالات کارشناسان اورژانس پاسخ دهند و مسیر را تا رسیدن خودروهای امدادی باز نگه دارند.
(کد خبر: ۳۴۰۲۴۴۶ -۱۳ فروردين ۱۴۰۱ - ۱۱:۴۹)

انارک نیوز - سیزده‌بدر سیزدهمین روز فروردین ماه و از جشن های نوروزی است. در تقویم‌های رسمی ایران این روز روز طبیعت نامگذاری شده‌است و از تعطیلات رسمی است. برخی بر این باورند در این روز باید برای راندن نحسی از خانه بیرون روند و نحسی را در طبیعت به در کنند. امروزه بیشتر مردم، با رفتن به دامان طبیعت در جشن سیزده بدر، جشن‌های نوروزی را به طور رسمی پایان می‌دهند.

در گاه شماری ایرانی، هر روز ماه، نام ویژه ای داشت. روز سیزدهم هر ماه تیر روز نامیده می شد و متعلق به ایزد تیر بود. تیر هم نام تیشتر، ایزد باران می باشد. با توجه به اطلاق گرفتن نام ایزد باران، می توان گفت که تیر در نزد ایرانیان باستان نمادی از رحمت الهی بوده است.
تیر در کیش مزدیسنی مقام بلند و داستان شیرین و دلکشی دارد و جشن بزرگ تیر روز از تیر ماه نیز که جشن تیرگان است به نام او می باشد.
در آثار الباقیه ابوریحان بیرونی، جدولی برای سعد و نحس بودن روز ها قرار دارد که در آن برای سیزدهم نوروز که تیر روز نام دارد، کلمهٔ سعد به معنی نیک و فرخنده آمده‌است.
برخی از محققان عقیده دارند که عقیده به نحوست عدد سیزده اثری است که از ارتباط و مجاورت با عالم مسیحیت انتقال یافته‌است.

مشهور است که واژه ی «سیزده به در» به معنای «در کردن نحسی سیزده» است. اما وقتی به معانی واژه ها نگاه کنیم برداشت دیگری از این واژه می توان داشت. «در» به جای «دره و دشت» می تواند جایگزین شود. پس با نگاهی کلی می توان گفت واژه «سیزده به در» به معنای « سیزدهم به سوی در و دشت شدن» می باشد که همان معنی بیرون رفتن و در دامان طبیعت سر کردن را می دهد.
آیین‌ سیزده‌بدر:
- گره زدن سبزه (یکی از آیین های این روز سبزه گره زدن است که معمولاً جوانان در این روز این کار را انجام می دهند. گره زدن سبزه به معنای گره زدن زندگی با طبیعت است که هیمشه سبز و شاداب باقی بمانیم.
فلسفه سبزه گره زدن: افسانه ی آفرینش در ایران و مسأله ی نخستین بشر و نخستین شاه و دانستن روایاتی درباره ی کیومرث حائز اهمیت زیادی است. در اوستا چندین بار از کیومرث سخن به میان آمده و او را اولین پادشاه و نیز نخستین بشر نامیده است. مشیه و مشیانه که دختر و پسر دوقلوی کیومرث بودند، روز سیزدهم فروردین برای اولین بار در جهان با هم ازدواج نمودند. در آن زمان چون عقد و ازدواجی شناخته شده نبود آن دو به وسیله ی گره زدن دو شاخه ی مورد، پایه ی ازدواج خود را بنا نهادند و چون ایرانیان باستان از این راز به خوبی آگاهی داشتند، آن مراسم را -به ویژه دختران و پسران دم بخت- انجام می دادند و امروز هم دختران و پسران برای بستن پیمان زناشویی نیت می کنند و علف گره می زنند.)
- سبزه به رود سپردن
- خوردن کاهو و سکنجبین
- پختن غذاهای متنوع به ویژه آش رشته

شعر "سیزده بدر" انارکی:
سيزده به در چهارده به تو   /   درد بلام تو اون كتو
سيزده به در چهارده به تو   /   نا صافيام زير اتو
سيزده به در چهارده به تو   /   كيف پولم شد پت پتو
سيزده به در چهارده به تو   /   ديگر نخور تو قوتو
سيزده به در چهارده به تو   /   ديگر نرين زير پتو
سيزده به در چهارده به تو   /   ديگر نكن تو چت چتو
سيزده به در چهارده به تو   /   شروع شده باز نق نقو
سيزده به در چهارده به تو   /   لعنت بر آدماي قت قتو

مقالات دیگر...